Pruga uskog koloseka Podgorica - Plavnica

Sve vezano za nekadašnje pruge uskog koloseka u Crnoj Gori
Korisnikov grb
wulfy
Desetar pruge
Poruke: 22
Pridružen: 15 Nov 2014, 19:42
Mesto: Budva - Crna Gora
Kontakt:

Re: Pruga uskog koloseka Podgorica - Plavnica

Porukaod wulfy » 05 Dec 2014, 22:42

Ovo mi zvuči puno logičnije. Mislim, Austro-Ugarska je uspjela da izgradi mnoge objekte, pa i mnogo složenije kao što je npr. žičara od Kotora do Cetinja, a ne nešto preko 19 km ravničarske pruge uskog kolosjeka.

sdz361
Ložač
Poruke: 149
Pridružen: 02 Apr 2012, 17:19
Kontakt:

Re: Pruga uskog koloseka Podgorica - Plavnica

Porukaod sdz361 » 12 Dec 2014, 10:31

Za zvršetak priče o SHS periodu ove železnice evo jedne od zaista retkih fotografija lokomotive u tom vremenu.
116 mala.jpg
116 mala.jpg (93.45 KiB) Pregledano 572 puta


Lokomotiva 116 u Cijevni 1929. godine.

Kao što je već dobro poznato 1934. godine izvršena je prenumeracija lokomotiva na železnicama Kraljevine SHS i uvedene su nama dobro poznate serije. Taj period se uobičajeno naziva JDŽ period. Istina naziv JDŽ mesto SHS je uveden još 1929. godine, kada je i izvršena promena naziva države ali pošto su zadržani stari brojevi lokomotiva, u "lokomotivskoj" istoriji period JDŽ počinje tek 1934. godine.

Lokomotive stacionirane na pruzi Podgorica - Plavnica su dobile sledeće nove oznake:

SHS 55A - JDŽ 99.3 - 002
SHS 116 - JDŽ 99.3 - 009
SHS 166 - JDŽ 99.3 - 012
SHS 603 - JDŽ 99.3 - 018

Lokomotiva 99.3 - 012 je kasirana godine 1938. Pošto u to vreme nije bila previše stara verovatno je to bila posledica nekog udesa ili težeg defekta, nekih tačnih podataka o tome nisam uspeo da pronađem.

Da bi se održao potreban vozni park na ovoj pruzi (da podsetim da se lokomotiva 99.3 - 018 zbog težine nije koristila u saobraćaju) iste 1938. godine je iz Makedonije u Plavnicu prebačena lokomotiva 99.3 - 013 (ex SHS 248).

1940. godine u okviru priprema za rat JDŽ je predao više lokomotiva koloseka 0,60 m Železničkoj komandi vojske Kraljevine Jugoslavije u Slavonskom Brodu za opremanje ratnih jedinica. Sa ove pruge je poslata neupotrebljavana lokomotiva 99.3 - 018.

Preostale 3 lokomotive su ostale na ovoj pruzi. Nakon okupacije Jugoslavije pripale su italijanskim železnicama FS. Ova pruga nije bila predmet nekih većih ratnih operacija i diverzija tako da sve tri lokomotive preživele rat u dosta solidnom stanju i nastavile da rade između Podgorice i Donje Plavnice i nakon oslobođenja.

Nastaviće se ...

Korisnikov grb
wulfy
Desetar pruge
Poruke: 22
Pridružen: 15 Nov 2014, 19:42
Mesto: Budva - Crna Gora
Kontakt:

Re: Pruga uskog koloseka Podgorica - Plavnica

Porukaod wulfy » 17 Dec 2014, 20:33

Pretpostavljam da će u nastavku biti i o lokomotivi 99.2-014.

Ono što mene intersuje je najkomplikovaniji objekat na pruzi - most preko rijeke Cijevne.
Da li je betonski most sa stubovima izgradila Austro-Ugarska? Nekako mi to ne djeluje na njihov ,,fazon'', njihov ,,fazon'' je čelični koji je, moguće, bio, pa su ga razmontirali sa prugom?
Ako nisu Austro-Ugari, da li je napravljen 1923 god. ili je kasnije napravljen?

Pruga je razmontirana 1959 god., ali je most ostao do 1980 god. Naime, tada je Cijevna uslijed velikih padavina nabujala i oštetila je stubove mosta (kako na željezničkom, tako i na drumskom mostu). Drumski most je obnovljen, a za željeznički je zaključeno da je neisplativo pa je srušen. Danas se vidi po jedan betonski stub sa jedne i druge obale Cijevne.

sdz361
Ložač
Poruke: 149
Pridružen: 02 Apr 2012, 17:19
Kontakt:

Re: Pruga uskog koloseka Podgorica - Plavnica

Porukaod sdz361 » 18 Dec 2014, 01:19

O infrastrukturi nešto kasnije, prvo da završimo o lokomotivama.

O lokomotivu 99.2-014 samo toliko da ona nikad nije radila na ovoj pruzi. Neznam ko ju je postavio na izložbi o železnici u Crnoj Gori ali to je greška. Ona tu nikad nije bila. Radi se o lokomotivi koju je firma "SiemensBauunion" koristila na izgradnji Pančevačkog mosta u Beogradu. Nakon tih radova, koji su inače izvedeni na račun reparacija, predata je našoj državi koja ju je uključila u vozni park JDŽ. Bial je u sastavu Direkcije Beograd. 1940. godine i ova lokomotiva je predata Ministarstvu vojske i mornarice Kraljevine Jugoslavije i prebačena u Vojno-tehnički zavod (fabriku oružija) u Đeneral Hanriju kod Skoplja. Tu su je zarobili Bugari i tu joj se gubi svaki trag. U svakom slučaju posle rata nije vraćena Jugoslaviji.

Dakle na pruzi su i nakon 1945. bile pomenute 3 lokomotive. Godine 1947. u Sarajevu je izgrađena pionirska pruga i lokomotiva 99.3-002 je prebačena tamo. U međuvremenu u Podgoricu/Titograd je iz Makedonije prebačena lokomotiva 99.4-130, jedna od čuvenih "brigadelokomotiva". Ona je istina u crnu Goru poslata ne radi saobraćaja na "Plavničkoj" pruzi već radi zamašno odpočetih radova na melioraciji Skadarskog jezera. Na žalost ti radovi su brzo prekinuti nakon 1948. i prekida odnosa sa Albanijom. Ta lokomotiva je ostala u inventaru ložionice Titograd sve do ukidanja ove pruge ali pitanje je da li je uopšte bila u saobraćaju. Prema jedinim sačuvanim listama iz 1949. i 1950. godine nije bila u saobraćaju, niti je kasnije ima na slikama sa ovog područja.

Nakon brzog ukidanja pionirske pruge u Sarajevu početkom pedesetih na ovu prugu su poslati neki putnički vagoni i lokomotiva 3909. Ova dvoosovna lokomotiva je ostala posle rata kao ratni plen i nije nikad prenumerisna na JDŽ/JŽ oznake već je radila pod svojim fabričkim brojem. Lokomotiva 99.3-002 nije vraćena u Crnu Goru jer je već bila suviše stara i izraubovana.

Ove četri lokomotive (99.3 - 009, 99.3 - 013, 99.4 - 130 i 3909) su osatale na pruzi Titograd - Donja Plavnica sve do njenog ukidanja 1959. U posleratnom periodu najviše je korišćenja lokomotiva 99.3-013 i zato ima i najviše njenih snimaka. Lokomotive su nakon ukidanja pruge kasirane jer se njihov dugački i komplikovan transport do neke od preostalih JŽ pruga koloseka 0,60 m ne bi isplatio.

I da ispravimo još jednu zabludu. Lokomotive Đure Đaković nikad nisu korišćene na ovoj pruzi niti su bile u voznom parku JDŽ/JŽ. Poznata slika te lokomotive u Titogradu na stanici u stvari predstavlja industrisku lokomotivu građevinskog preduzeća Crna Gora koje je na tom području izvodilo velike građevinske radove. Nekoliko ovih lokomotiva su koristila građevinska preduzeća na području Crne Gore pri izgradnji velikih objekata u Podgorici i Nikšiću a verovatno i prilikom izgradnje Tivatskog aerodroma. Dugo vremena, sve do sredine osamdesetih a možda i kasnije iza Tivatskog aerodroma, na putu ka Ostrvu Cveća bila je velika golimila stare građevinske opreme i na toj gomili jedna kopletna parna lokomotiva tipa Đure Đaković.

Ovo je kompletna ispravna lista lokomotiva koje su korišćena na pruzi Podgorica - Donja Plavnica i koja ispravlja neke greške koje se često javljaju čak i u literaturi. Nešto o infrastrukturi u sledećem nastavku.

Korisnikov grb
wulfy
Desetar pruge
Poruke: 22
Pridružen: 15 Nov 2014, 19:42
Mesto: Budva - Crna Gora
Kontakt:

Re: Pruga uskog koloseka Podgorica - Plavnica

Porukaod wulfy » 18 Dec 2014, 17:57

Da sumiram


Lokomotive u vrijeme Austo-Ugarske od 1917 do 1918 god.:

Oznake kukRB IIb 818

Oznake kukRB IIb 820

Oznake kukRB IIb 823


Lokomotive u vrijeme Jugoslavije od 1923 do 1959 god.:

1898 godište, model Krauss ser. br. 2929, oznake JDŽ 99.3-002, prije 1934 god. oznake SHS 55A, pripadala Pruskim vojnim željeznicama HFB, došla na prugu 1929 god., godine 1947 prebačena u Sarajevo na pionirsku prugu.

1898 godište, model Henshel ser. br. 4954, oznake JDŽ 99.3-009, prije 1934 god. oznake SHS 116, pripadala Pruskim vojnim željeznicama HFB, došla na prugu 1923 god., po ukidanju pruge 1959 god. kasirana.

1917 godište, model Breitfeld-Daněk, oznake JDŽ 99.3-013, prije 1934 god. oznake SHS 248, došla na prugu 1938 god., po ukidanju pruge 1959 god. kasirana

1918 godište, model StEG ser. br. 4339, oznake JDŽ 99.3-012, prije 1934 god. oznake SHS 166, u Austro-Ugarskoj oznake kukRB RIIIc 166, došla na prugu 1923 god., kasirana 1938 god.

1918 godište, model Smoschewer ser. br. 603, oznake JDŽ 99.3-018, prije 1934 god. oznake SHS 603, u Austro-Ugarskoj oznake kukRB 352, došla na prugu 1927 god., a od 1940 god. u Slavonskom Brodu.

1918 godište, model HFB Brigadelokomotive ser. br. 6502, oznake JDŽ 99.4-130, prije 1934 god. oznake SHS 1852, došla na prugu 1948 god. iz Makedonije, po ukidanju pruge 1959 god. kasirana

model Deutsch Krone ser. br. 3909, oznake JŽ 3909, došla na prugu 1950-i neke god. iz Sarajeva sa pionirske pruge, po ukidanju pruge 1959 god. kasirana

sdz361
Ložač
Poruke: 149
Pridružen: 02 Apr 2012, 17:19
Kontakt:

Re: Pruga uskog koloseka Podgorica - Plavnica

Porukaod sdz361 » 20 Dec 2014, 15:44

wulfy je napisao:
Da sumiram


Sumirali ste kako treba ali 2 sitnice bih da pojasnim.

- Ja sam iz kuk perioda naveo 3 lokomotive koje su tu bile oktobra 1918. (s tim datumom je pravljena lista za podelu voznog parka nakon rata). Moguće je da se od otvaranja pa do tada još neka od lokomotiva A-U vojske koristila na ovoj pruzi. Probaću to i da proverim kod "vozoljubitelja" u Beču.

- Nemam tačan datum kada je 99.4-130 prebačena u Crnu Goru. To je u svakom slučaju bilo između 1946. i 1948.

Za kraj jedna slika simpatičnih putnica i osoblja "Šarabaj-a". Bliži se kraj pruge i vidi se da se vagoni više ne održavaju ali svi su i dalje srećni na svom vozu.
vagon.jpg
vagon.jpg (84.39 KiB) Pregledano 504 puta

Korisnikov grb
wulfy
Desetar pruge
Poruke: 22
Pridružen: 15 Nov 2014, 19:42
Mesto: Budva - Crna Gora
Kontakt:

Re: Pruga uskog koloseka Podgorica - Plavnica

Porukaod wulfy » 28 Dec 2014, 17:29

Hvala na svim ovim podacima.

Na fotografiji ispod je Podgorica iz 1937 god., a po literaturi željeznička stanica se nalazila u blizini ,,Sahat kule'' (zaokrženo crvenim). Naranđastom bojom sam, otprilike, označio trasu sadašnje pruge normalnog kolosjeka. Skadarsko jezero, odnosno Plavnica je usmjerena ka gornjem dijelu fotografije. Pitanje: Da li se na ovoj fotografiji vidi pruga?

Slika


Povratak na “Nekadašnje pruge uskog koloseka u Crnoj Gori”

Ko je na vezi

Korisnika pregleda ovaj forum: Nema registrovanih korisnika i 1 gost

cron